Radioodbiornik Szarotka
Projekt: Zakłady Radiowe im. Kasprzaka w Warszawie
Dekada: Lata 50.
Data: 1956
Producent: Zakłady Radiowe im. Marcina Kasprzaka w Warszawie
0
O PROJEKCIE:

ZACHODNIA LICENCJA
Szarotka to pierwszy polski przenośny radioodbiornik turystyczny. Powstał w 1957 roku w Zakładach Radiowych im. Marcina Kasprzaka w Warszawie na licencji austriackiego Siemensa. Wzorowany był na projekcie „Grazietty” produkowanej w latach 1953 – 1954. Polski odpowiednik nawiązywał do pierwowzoru zarówno konstrukcją, jak i estetyką. Szarotka po raz pierwszy została zaprezentowana na wiosennej wystawie podczas Targów Lipskich w 1957 roku. Ważyła zaledwie 2 kg, odbierała fale średnie oraz długie (model Szarotka 2), w późniejszych modelach również krótkie zakresy (Szarotka 3). Radio zasilane było za pomocą dwóch baterii – anodowej i żarzenia, które pozwalały na 25 do 30 godzin pracy. Szarotka była wyposażona także w tryb oszczędny. Zmiana punktu pracy lampy głośnikowej pozwalała zaoszczędzić nawet do 30% energii. Model zawierał też kabel sieciowy, który służył jako podstawka i umożliwiał stacjonarne korzystanie z radia. Charakterystyczną, lekko zaokrągloną obudowę Szarotki wykonano z polistyrenu. Najczęściej występowała w kolorze kości słoniowej, dostępne były również Szarotki z obudową zieloną, czerwoną, niebieską oraz brązową. Dodatkowo radio wyposażone było w skórzany pokrowiec, który ułatwiał transport radioodbiornika.

NOWY MODEL
W 1958 roku na Targach Poznańskich zaprezentowano nowy model Szarotki – zlikwidowano baterię anodową, zastosowano tranzystor i lampy. Zmieniono również obudowę – w miejscu okrągłego głośnika pojawił się eliptyczny, zrezygnowano z podstawki pod radiem. Ten model jednak nigdy nie wszedł do produkcji. Niewielkie rozmiary i nowoczesna, jak na tamte czasy stylistyka, sprawiły, że Szarotka była bardzo popularna wśród młodych osób. Odbierała legendarne Radio Luxemburg, dzięki czemu dla wielu była jedynym źródłem zachodnich hitów muzycznych. Radio produkowane było do 1960 roku.

CZY WIESZ, ŻE...
Szarotka to produkt czasów „odwilży”. Po śmierci Stalina w 1953 roku i postanowieniach XX Zjazdu KPZR partia zliberalizowała program. Władysław Gomułka wprowadził plan otwarcia Polski na Zachód. Na rynku miało pojawić się więcej dóbr konsumenckich, które miały podbić zagraniczne rynki. Zwiększono nakłady na przemysł lekki kosztem przemysłu zbrojeniowego i ciężkiego. W tym czasie pojawiło się wiele artykułów gospodarstwa domowego, które wcześniej były praktycznie niedostępne. Pralki, telewizory, aparaty fotograficzne, a wśród nich radioodbiornik Szarotka, który przez kilka lat był jedynym dostępnym na rynku turystycznym radiem.

ZOBACZ/KUP
Oryginalne egzemplarze Szarotki można obejrzeć m.in. w Muzeum Inżynierii Miejskiej w Krakowie lub w Muzeum Motoryzacji i Techniki w Otrębusach. Radioodbiornik często pojawia się też na aukcjach internetowych – ceny na Allegro wahają się między 50 a 300 zł.

DOWIEDZ SIĘ WIĘCEJ
Dariusz Krysiak, Rzeczy Pospolite, BOSZ, Olszanica 2001, s. 118
W. Trusz, J. Dombrowicki, Radio i telewizja w domu, Wydawnictwa Komunikacyjne, wydanie 1, Warszawa, 1958.

Radioodbiornik Szarotka
Źródło: Fotograf:
O projektancie:

Zakłady Radiowe im. Marcina Kasprzaka w Warszawie powstały w 1951 roku w miejscu przedwojennej fabryki radioodbiorników Philipsa przy ulicy Karolkowej na Woli. Do końca lat 60. zajmowały się przede wszystkim produkcją sprzętu radiowego. Następnie produkcja radioodbiorników została przeniesiona do DIOR-y w Dzierżoniowe, a zakłady Kasprzaka wyspecjalizowały się w produkcji magnetofonów i magnetowidów. W latach 80. w zakładach zaprojektowano pierwszy polski walkmen - „PS 101 Kajtek”. W 1994 roku zakłady ogłosiły upadłość.

Wczytywanie rekomendacji...