Samochód Smyk
Projekt: Janusz Zygadlewicz
Dekada: Lata 50.
Data: 1957
Producent: Szczecińska Fabryka Motocykli
0
O PROJEKCIE:

MIKROPOJAZD DLA RODZINY
Druga połowa lat 50. to w polskim przemyśle samochodowym okres poszukiwań sposobu na tani samochód rodzinny. Europa zachłysnęła się mikroautami – przystępnymi i prostymi w obsłudze samochodami. W 1957 roku w warszawskim Biurze Konstrukcyjnym Przemysłu Motoryzacyjnego (BKPMot) powstał prototyp Smyka – auta, które w całości składało się z polskich elementów. Głównym projektantem Smyka był Kazimierz Wójcicki, natomiast stylistą nadwozia Janusz Zygadlewicz. Smyk był samochodem zaprojektowanym z myślą o rodzinie 2+2 – mógł pomieścić dwoje dorosłych i dwoje dzieci. Oryginalny wygląd wynikał z jego konstrukcji. Wejście do Smyka umieszczono z przodu samochodu – by dostać się do środka trzeba było uchylić czołową część nadwozia wraz z kolumną kierownicy (podobnie jak w BMW Isetta czy BM600). To rozwiązanie usztywniło karoserię i przeniosło ciężar konstrukcji na boki samochodu. Brak bocznych drzwi wpłynął też na obniżenie kosztów produkcji. Prosta konstrukcja nadwozia sprawiła też, że produkcja mogła obyć się bez drogiego, specjalistycznego oprzyrządowania. Karoserię można było nawet wykonać ręcznie w zakładzie blacharskim. Wyposażenie samochodu również ograniczono do minimum. Na desce rozdzielczej pojawił się jedynie prędkościomierz, kontrolka ładowania akumulatora oraz przełącznik kierunkowskazów. Do napędu wykorzystano jednocylindrowy, czterosuwny silnik z motocykla Junak 350, co pozwalało uzyskać Smykowi maksymalną prędkość 70 km/h.

Kierowca do dyspozycji miał cztery biegi do przodu, a po zatrzymaniu pojazdu i zmianie przekładni, również cztery biegi wsteczne. Stosunkowo niska moc silnika wymusiła także ograniczenia co do ciężaru oraz wymiarów pojazdu. Smyk nie posiadał bagażnika, gdyż silnik zamontowano w tyle pojazdu. Komfort jazdy zawdzięczał oryginalnemu, niezależnemu zawieszeniu kół, doskonale sprawdzającemu się w trudnym terenie oraz 12-calowym kołom. Produkcja Smyków miała rozpocząć się w Szczecińskiej Fabryce Motocykli. Koszt wyprodukowania jednego auta miał wynosić ok. 36 tys. złotych. Niestety nigdy nie doszło do realizacji planów, a zamiast Smyka na taśmy trafił Mikrus – mikrosamochód opracowany w mieleckich Zakładach Sprzętu Komunikacyjnego.

CZY WIESZ, ŻE...
Powojenna Europa szukała oszczędności w każdej gałęzi przemysłu. Małe i proste samochody były szansą na tanią alternatywę i zaspokojenie rosnących potrzeb konsumpcyjnych. Miały też ożywić bankrutujące zakłady lotnicze. Hale fabryczne łatwo było bowiem dostosować do produkcji samochodów. Chętnie dotowano je też jako pojazdy dla inwalidów wojennych. W latach 50. powstało wiele ciekawych koncepcji mikrosamochodów. Do najciekawszych można zaliczyć BMW Isetta, Fiat 500, Glas Goggomobil, Messerschmitt KR 200. W latach 1957 – 1960 w WSK Mielec wyprodukowano 1728 sztuk Mikrusa wzorowanego na bawarskim Goggomobilu.


ZOBACZ/KUP

W latach 1957-1959 wyprodukowano ok. 25 próbnych egzemplarzy samochodu Smyk. Do dziś przetrwało kilkanaście. Część znajduje się w rękach prywatnych kolekcjonerów, kilka egzemplarzy natomiast można oglądać na stałych ekspozycjach muzealnych. Smyk znalazł się w zbiorach Muzeum Techniki w Warszawie, Muzeum Inżynierii Miejskiej w Krakowie oraz Muzeum Techniki i Komunikacji w Szczecinie.


DOWIEDZ SIĘ WIĘCEJ

Janusz Zygadlewicz: Wyczucie przemysłowego tworzywa, Anna Maga, Rzeczy niepospolite Polscy projektanci XX wieku pod redakcją Czesławy Frejlich, wyd. 2+3D Sp. z o.o, 2013, s.276

Andrzej Zieliński: Polskie konstrukcje motoryzacyjne 1947-1960, Warszawa: Wydawnictwa Komunikacji i Łączności, 2006.
Aleksander Sowa, Legendy naszej motoryzacji, Wydawnictwo internetowe e-bookowo, 2010

 

 

Samochód Smyk
Źródło: 2plus3d.pl Fotograf: Michał Korta
O projektancie:

Janusz Zygadlewicz (1931-1987) - projektant, scenograf, architekt. Studiował w Wyższej Szkole Inżynieryjnej w Poznaniu, na Politechnice Gdańskiej oraz Politechnice Warszawskiej. Techniczne wykształcenie oraz talent plastyczny pomogły mu tworzyć projekty dla przemysłu samochodowego, lotniczego, fototechnicznego i radiowego. W latach 1956-1959 pracował w Biurze Konstrukcyjnym Przemysłu Motoryzacyjnego w Warszawie, gdzie zaprojektował m.in. nadwozie samochodu Moskwicz oraz elektrycznego pojazdu Melex. Współpracował z Zakładami Sprzętu Lotnictwa Sportowego w Warszawie, Zakładami Radiowymi im. Kasprzaka w Warszawie, Zakładami Radiowymi Diora w Dzierżonowie i Łódzkimi Zakładami Kinotechnicznymi. Autor takich projektów jak aparat fotograficzny dla firmy Hasselblad z 1969 roku czy radioodbiornik Ewa z 1969 roku.

Wczytywanie rekomendacji...